Kort antwoord
Er bestaat geen officieel totaalbedrag van wat commerciële partijen de Nederlandse zorg kosten. Wel zijn de deelcijfers fors: de ouderenzorg gaf in 2024 €2,5 miljard uit aan extern ingehuurd personeel, bijna een op de vijf jeugdzorgaanbieders haalde in 2025 een winstmarge boven 10 procent, en bij 54 procent van de zorgovernames in 2025 was private equity betrokken.
"De zorg is geprivatiseerd" hoor je vaak. Dat klopt maar half. De overheid heeft geen ziekenhuizen verkocht. Wat er sinds de Zorgverzekeringswet van 2006 wel is gebeurd: zorg wordt ingekocht door concurrerende verzekeraars en gemeenten, en aanbieders concurreren om contracten. Daarnaast zijn er steeds meer commerciële partijen tussen het geld en de zorgverlener gekomen: uitzendbureaus, investeringsfondsen, ketens en tussenschakels die werk doorzetten naar anderen.
Elk van die partijen kan nuttig zijn. Maar elke schakel kost geld, en dat geld komt uit dezelfde premie en belasting die bedoeld is voor handen aan het bed. In deze reeks zetten we per onderwerp op een rij wat er bekend is, met de bron erbij.
De reeks
- €2,5 miljard aan externe inhuur in de ouderenzorg: wat uitzendbureaus en flexwerk kosten.
- Private equity bij 54 procent van de zorgovernames: wie de zorg koopt, en wat het onderzoek zegt.
- Co-Med: wat het faillissement van een huisartsenketen leert.
- Jeugdzorg: meer winst bij tussenschakels die werk uitbesteden.
- Wijkverpleging: 70 procent duurder per cliënt zonder contract.
- PIDZ en zijn franchisenemers: een rechtszaak over wie de opslag van zorginstellingen krijgt.
- De Wibz: de nieuwe regels voor winst in de zorg.
Waarom er geen totaalbedrag is
Winst, marges en overhead worden niet centraal bijgehouden. Jaarverslagen verschillen per rechtsvorm, kleine aanbieders hoeven weinig openbaar te maken en geld dat via onderaannemers loopt, is vaak niet terug te volgen. Wie één groot bedrag noemt, telt meestal appels en peren bij elkaar op. Wij noemen daarom liever de cijfers die wel hard zijn, met de bron.
Het tegengeluid
Commercieel is niet automatisch slecht. Onderzoek in opdracht van de Tweede Kamer vond in 2024 geen aantoonbare verschillen in kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid tussen zorgaanbieders met en zonder private equity (Onderzoek Private Equity in de zorg). Veel kleine B.V.'s zijn gewoon zorgverleners die voor zichzelf zijn begonnen. Het probleem zit niet in de rechtsvorm, maar in geld dat de zorg verlaat zonder dat er zorg tegenover staat.
Waarom wij hierover schrijven
Caredin wordt ondergebracht in Stichting Red de Zorg (in oprichting). Het doel: minder overhead tussen zorginstelling en zorgverlener, zodat meer geld bij de zorg zelf terechtkomt. Wij zijn zelf ook een schakel: instellingen betalen ons een vaste platformbijdrage per gewerkt uur. Juist daarom vinden we dat iedereen moet kunnen zien wat elke schakel kost.
Dit is het overzicht van de reeks Waar blijft het zorggeld?